İran operasyonunda 60 gün doluyor, gözler Trump ve Kongre'de

ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarında yasal sınır tartışması yeniden gündemde. 

Vietnam Savaşı sonrası yürürlüğe giren Savaş Yetkileri Yasası’nın öngördüğü 60 günlük süre için geri sayım sürerken, kritik tarihin 1 Mayıs olup olmadığı konusunda görüş ayrılıkları yaşanıyor.

Söz konusu yasa, ABD Başkanına Kongre onayı olmadan başlatılan askeri operasyonlar için 48 saat içinde bilgilendirme yapma ve 60 gün içinde ya operasyonu sonlandırma ya da resmi yetki alma zorunluluğu getiriyor.

Ancak Donald Trump yönetimi, İran’a yönelik operasyonlar için Kongre’den herhangi bir yetki talep etmedi.

“Tarih” Tartışması Başladı

Hukuk çevrelerinde en büyük tartışma, 60 günlük sürenin hangi tarihten itibaren başladığına odaklanıyor.

Bir kesim süreyi saldırıların başladığı gün esas alırken, diğerleri Beyaz Saray’ın Kongre’ye resmi bildirim yaptığı tarihi başlangıç kabul ediyor.

Bu yorum farkı, yasal takvimi daha da karmaşık hale getiriyor.

Kongre’de ise görüşler bölünmüş durumda; Cumhuriyetçi bazı isimler, ilan edilen ateşkes sürecinin 60 günlük sınıra dahil edilmemesi gerektiğini savunarak farklı bir yorum getiriyor. 

Buna karşılık Demokratlar ile bazı Cumhuriyetçiler, sürenin dolmasıyla birlikte Kongre’nin devreye girmesi ve oylama yapılmasının kaçınılmaz olduğunu dile getiriyor.

Trump Yönetimi Ne Düşünüyor?

Trump yönetimi ise Savaş Yetkileri Yasası’nı bağlayıcı bir sınırlama olarak görmüyor.

Yönetim yetkilileri, söz konusu düzenlemeyi “anayasaya aykırı” olarak nitelendirirken, dış politika ve askeri kararların yürütme organının yetkisinde olduğunu savunuyor.

Öte yandan yasa, kabul edildiği tarihten bu yana herhangi bir askeri operasyonu doğrudan durdurmak için fiilen kullanılmadı. Geçmiş başkanlar, benzer durumlarda Kongre ile uzlaşma, bütçe mekanizmaları veya hukuki tanım esnetmeleri gibi yöntemlerle süreci yönetmeyi tercih etti.

1 Mayıs’a yaklaşılırken Washington’da en kritik soru ise yanıt bekliyor: Trump yönetimi operasyonu sürdürürse Kongre nasıl bir adım atacak? Uzmanlara göre, bu süreç yalnızca mevcut krizi değil, ABD’de yürütme ve yasama arasındaki güç dengesini de yeniden tartışmaya açabilir.