Gelecek ay her şey bitecek mi? 60 yıl önce yapılan araştırma dehşete düşürdü

1960 yılında saygın bilim dergisi Science’ta yayımlanan bir araştırma, aradan geçen 66 yılın ardından yeniden dikkatleri üzerine çekti. Avusturya asıllı Amerikalı fizikçi Heinz von Foerster ve Illinois Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından kaleme alınan makale, dünya nüfusunun üstel hızla artmaya devam etmesi halinde ortaya çıkabilecek sonuçları ele aldı.

Araştırmada, geçmişteki nüfus artış eğilimlerinden hareketle 13 Kasım 2026 tarihi hesaplandı. Çalışmada, nüfus artışının aynı matematiksel eğilimle sürmesi durumunda dünya nüfusunun bu tarihte matematiksel olarak sonsuza yaklaşacağı öne sürüldü.

Araştırmacılar, geleceğe ilişkin öngörülerini çarpıcı bir ifadeyle özetledi:

“Torunlarımızın torunları açlıktan ölmeyecek. Onlar ezilerek ölecekler.”

Nüfus Tahminleri Zamanla Değişti

Yayımlandığı dönemde demograflar arasında tartışmalara neden olan çalışma, nüfus artışının uzun vadeli sonuçlarına ilişkin önemli soruları gündeme getirdi. Ancak sonraki yıllarda doğurganlık oranlarının düşmesi, araştırmanın dayandığı büyüme eğilimlerinin değişmesine yol açtı.

Birleşmiş Milletler'in güncel nüfus projeksiyonlarına göre dünya nüfusunun 2080'lerin ortalarında yaklaşık 10,3 milyara ulaşarak zirve yapması, ardından kademeli olarak gerilemesi bekleniyor.

Bu tablo, günümüzde nüfus tartışmalarının yönünü de değiştirdi. Bazı iktisatçılar, azalan doğurganlık ve yaşlanan nüfusun ekonomik büyüme, iş gücü ve sağlık sistemleri üzerinde ciddi baskılar oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Soğuk Savaş Döneminin Kaygıları Yeniden Gündemde

Araştırmanın yayımlandığı 1960 yılı, Soğuk Savaş'ın en gergin dönemlerinden birine denk geliyordu. Nükleer silahlanma yarışı, kaynak kıtlığı ve küresel bir felaket ihtimali, dönemin bilim insanlarının en önemli endişeleri arasındaydı.

Aradan geçen onlarca yıla rağmen insanlığın geleceğine ilişkin kaygılar gündemdeki yerini koruyor. Günümüzde bu tartışmalara iklim değişikliği ve yapay zekânın hızla gelişmesiyle ortaya çıkan riskler de eklendi.

Kıyamet Saati Gece Yarısına Yaklaşıyor

Atom Bilim İnsanları Bülteni tarafından 1947 yılında oluşturulan Kıyamet Saati, insanlığın küresel felaketlere ne kadar yaklaştığını simgeliyor. Saatin gece yarısına kalan süresi, nükleer savaş, iklim değişikliği ve diğer küresel tehditlere ilişkin uzman değerlendirmelerine göre belirleniyor.

Paylaşılan verilere göre saat, gece yarısına 85 saniye kala konumunda bulunuyor. Bu süre, önceki yıl açıklanan 89 saniyelik göstergeden daha kısa.

Atom Bilim İnsanları Bülteni editörü John Mecklin de yaptığı değerlendirmede mevcut gidişatın sürdürülebilir olmadığına dikkat çekerek özellikle ABD, Rusya ve Çin liderlerine küresel riskleri azaltma konusunda sorumluluk alma çağrısında bulundu.

1960 tarihli araştırma, 13 Kasım 2026'nın dünyanın fiziksel olarak sona ereceği bir gün olduğunu kanıtlamıyor. Aksine çalışma, belirli bir nüfus artışı modelinin matematiksel sonuçlarını ortaya koyuyor. Buna rağmen araştırma, insanlığın geleceğine ilişkin uzun süredir devam eden tartışmaları yeniden gündeme taşıyor.