ABD DSÖ'den ayrıldı: 78 yıllık üyelik Trump'ın imzasıyla sona erdi

ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Başkan Donald Trump’ın aldığı kararın üzerinden bir yıl geçmesinin ardından, ülkenin 78 yıldır sürdürdüğü DSÖ üyeliğinin sona erdiğini duyurdu. Açıklamada, örgüte yapılan tüm mali katkıların durdurulduğu ve DSÖ bünyesinde görev yapan Amerikalı personelin geri çağrıldığı belirtildi.

Böylece, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk gününde imzaladığı kararnameyle başlatılan çekilme süreci hukuken tamamlanmış oldu. Ancak ABD’li yetkililer, ayrılığın teknik açıdan tamamen sorunsuz gerçekleşmediğini ifade ediyor. DSÖ verilerine göre ABD’nin kuruma olan borcu 130 milyon doların üzerinde bulunuyor.

Bilim Dünyası Endişeli

Uzmanlar, bu ayrılığın ABD’nin küresel salgınlara ilişkin erken uyarı ve kritik sağlık verilerine erişiminde ciddi boşluklar yaratabileceğine dikkat çekiyor. Georgetown Üniversitesi’nden halk sağlığı hukuku uzmanı Prof. Lawrence Gostin, ABD’nin DSÖ’den çekilmesinin yalnızca küresel salgınlarla mücadeleyi zayıflatmakla kalmayacağını, aynı zamanda Amerikalı bilim insanları ve ilaç firmalarının yeni tehditlere karşı aşı ve tedavi geliştirme kapasitesini de olumsuz etkileyeceğini vurguladı.

Gostin, bu kararı “hayatı boyunca gördüğü en yıkıcı başkanlık hamlelerinden biri” olarak değerlendirdi.

ABD En Büyük Maddi Destekçisiydi

DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol üstlenen ABD, yıllar boyunca örgütün en önemli finansman kaynaklarından biri olmuştu. Resmi rakamlara göre Washington yönetimi, DSÖ’ye her yıl yaklaşık 111 milyon dolar zorunlu aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu.

Dünya Sağlık Örgütü; mpox, Ebola ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine karşı mücadeleyi koordine ediyor, düşük gelirli ülkelere teknik destek sunuyor, aşı ve ilaçların dağıtımında rol alıyor ve yüzlerce hastalık için rehber niteliğinde ilkeler yayımlıyor. Kuruma, dünyadaki neredeyse tüm ülkeler üye durumda.

Bazı Hastalıkların Tedavisini Sekteye Uğrayabilir

Uzmanlar, ABD’nin çekilmesinin özellikle çocuk felcinin tamamen ortadan kaldırılması, anne ve çocuk sağlığı projeleri ile yeni virüslerin erken tespiti gibi hayati küresel sağlık programlarını ciddi biçimde sekteye uğratabileceği uyarısında bulunuyor. ABD Bulaşıcı Hastalıklar Derneği Başkanı Dr. Ronald Nahass ise kararı “dar bakış açılı ve bilimsel sorumluluktan uzak” sözleriyle eleştirdi.

Trump Kovid-19 Döneminde Üstünü Çizdi

Donald Trump, başkanlık görevine başlamasının hemen ardından ABD’nin DSÖ’den ayrılmasını öngören kararnameyi imzalamıştı. Karar metninde, DSÖ’nün Kovid-19 salgını sürecinde özellikle Wuhan ve Çin kaynaklı gelişmeleri kötü yönettiği, gerekli reformları hayata geçirmediği ve üye ülkelerin siyasi baskılarına karşı bağımsızlığını koruyamadığı savunulmuştu.

Ayrıca metinde, DSÖ’nün ABD’den “adil olmayan düzeyde yüksek mali katkılar talep etmeyi sürdürdüğü” ifadelerine de yer verilmişti.