Hürmüz’de Gerilim Tırmanıyor: İran’dan ABD’ye Rest

İran ile ABD arasında devam eden gerilim, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir boyut kazandı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Washington’ın belirlenen şartları yerine getirmemesi halinde boğazın yeniden açılmayacağını açıkladı.

İran ABD'ye Şartlarını Sıraladı

İran devlet medyası IRNA’nın aktardığına göre Kalibaf, ABD ile çatışmaların sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde de yer alan isimlerden biri olarak Washington yönetimine bir dizi şart sundu.

Kalibaf, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırması, yaptırımlara son vermesi ve İran’a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması gerektiğini söyledi.

İranlı yetkili ayrıca Washington’ın haziran ayında iki taraf arasında imzalanan ancak daha sonra süresi dolan mutabakat zaptında yer alan maddelere uymasını istedi.

Trump'tan Dikkat Çeken Hürmüz Paylaşımı

İran’dan gelen açıklamayla aynı gün ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya paylaşımı da dikkat çekti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın çevresinin işaretlendiği ve üzerinde “Yeni ABD Toprağı” ifadesinin yer aldığı bir görsel yayımladı.

Trump daha sonra yaptığı açıklamada ise İran ile herhangi bir görüşmenin yürütülmediğini ve planlanmış bir görüşme bulunmadığını belirtti. ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının tamamen yürürlükte olduğunu söyleyen Trump, buna karşılık Hürmüz Boğazı’nın “açık ve işler durumda” olduğunu savundu.

Böylece boğazın mevcut durumuna ilişkin Washington ve Tahran’dan birbirinden farklı açıklamalar geldi.

ABD Ablukayı Sürdürüyor

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına (CENTCOM) göre İran limanlarına yönelik deniz ablukası devam ediyor. ABD ordusu, geçen ay yeniden uygulamaya konulan abluka kapsamında 64 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, üç geminin devre dışı bırakıldığını ve İran’a giden ya da İran’dan ayrılan iki gemiye çıkıldığını bildirdi.

Washington yönetimi, deniz ablukası ve ekonomik yaptırımları İran üzerinde baskı oluşturmayı amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olarak sürdürüyor.

Dünya Enerji Ticaretinin Kilit Noktası

Hürmüz Boğazı üzerindeki anlaşmazlık yalnızca ABD ile İran arasındaki siyasi ve askeri gerilimi ilgilendirmiyor. Boğaz, küresel enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip.

Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin bu dar su yolundan geçtiği belirtiliyor. Bu nedenle boğazın kontrolü ve ticari gemilerin geçişine ilişkin gelişmeler, küresel petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde de baskı yaratıyor.

Oman da Krizin Ortasında

Bu ay İran ile Oman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki ticari deniz taşımacılığının yeniden sağlanmasına yönelik görüşmeler gerçekleştirildi. Ancak Trump’ın Oman’a yönelik sert açıklamaları bölgedeki gerilimin daha da yükselmesine neden oldu.

Trump, 17 Ağustos’ta Fox News’e verdiği röportajda Oman’ın sürecin önüne geçmesi halinde ABD’nin askeri seçeneğe başvurabileceğini söyledi. Daha sonra Oval Ofis’te gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Oman’ın tutumundan memnun olmadığını belirtti.

Gözler Hürmüz Boğazı'nda

İran ile ABD arasındaki anlaşmazlığın merkezine yerleşen Hürmüz Boğazı, önümüzdeki dönemde de küresel piyasaların yakından takip ettiği başlıklardan biri olmaya devam edecek.

Tahran yönetimi boğazın yeniden açılması için Washington’a yaptırımların ve deniz ablukasının kaldırılması dahil bir dizi şart sunarken, Trump yönetimi İran üzerindeki baskıyı sürdürmekte kararlı olduğunu belirtiyor. Tarafların karşılıklı sert açıklamaları ise Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizliğin kısa sürede sona ermeyeceğine işaret ediyor.