Amerikalılar Bile Merak Edip Peşine Düştü: Yağlıdere’nin Nüfusu ABD’ye Taştı

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için dünyanın gözü New York’a çevrilmişken, CNN TÜRK’ün kentten gerçekleştirdiği canlı yayında gündem bir anda Giresun’un Yağlıdere ilçesine döndü. Yağlıdereli gazeteci Türkan Kaya’nın memleketinden söz etmesi, küçük Karadeniz ilçesinden Amerika’ya uzanan ve yıllar içinde binlerce kişilik bir diasporaya dönüşen dikkat çekici göç hikâyesini yeniden gündeme taşıdı.

Dünya Gündemi Konuşulurken Söz Yağlıdere’ye Geldi

New York’tan gerçekleştirilen canlı yayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve dünya gündemindeki gelişmeler değerlendirilirken, sohbet sırasında Yağlıdere sürprizi yaşandı.

CNN TÜRK’te görev yapan gazeteci Türkan Kaya’nın Yağlıdereli olması üzerine ilçenin ABD ile yıllardır devam eden sıra dışı bağı konuşulmaya başlandı.

Yağlıdere’den Amerika’ya gerçekleşen yoğun göç nedeniyle bugün ABD’de, ilçenin kendi nüfusundan daha fazla Yağlıderelinin yaşadığı belirtiliyor.

Amerika’da On Binlerce Yağlıdereli

Yağlıdere’den ABD’ye göçün geçmişi 1960’lı yıllara kadar uzanıyor. İlk göçlerin ardından akrabalık ve hemşehrilik bağları devreye girerken yıllar içerisinde özellikle New York, New Jersey, Connecticut ve Massachusetts çevresinde büyük bir Yağlıdereli topluluğu oluştu.

Yağlıdere Belediye Başkanı Yaşar İbaş'ın daha önce yaptığı açıklamaya göre, yaklaşık 15 bin 800 nüfuslu ilçeden ABD'ye giderek konsolosluk işlemi yaptıran yaklaşık 21 bin kişi bulunuyordu. İbaş, oturum izni bulunmayanların da hesaba katılması halinde Amerika'daki Yağlıdereli sayısının 30 bin civarında olduğunun tahmin edildiğini söylemişti.

ABD’de yaşayan Yağlıderelilerin özellikle akaryakıt istasyonları, restoranlar ve çeşitli işletmelerde faaliyet gösterdiği de belirtiliyor.

“Yağlıdere Gerçekten Neresi?” Merakı

Canlı yayında anlatılan en ilginç hikâyelerden biri ise Amerikalıların Yağlıdere’ye duyduğu merak oldu.

Yayında aktarılan anekdota göre, Amerika’da karşılaştıkları çok sayıda Türkten “Yağlıdereliyim” yanıtını alan bazı Amerikalılar, adını sürekli duydukları Yağlıdere’yi merak ederek Türkiye’ye geldi. İlçeyi görmek isteyen ziyaretçilerin Yağlıdere’ye gittiklerinde kalacak otel bulmakta dahi zorlandıkları anlatıldı.

Ancak bu hikâyenin özellikle “otel bulamadılar” bölümü bağımsız kaynaklardan doğrulanabilmiş değil. Bu nedenle söz konusu bölüm, canlı yayında aktarılan bir anekdot olarak öne çıkıyor.

Amerikalı Araştırmacılar Yağlıdere’nin Peşine Düştü

Yağlıdere’nin ABD’de uyandırdığı merak ise yalnızca anlatılan bu hikâyeyle sınırlı değil.

Amerikalı antropolog Lisa DiCarlo, Yağlıdere’den Amerika’ya gerçekleşen göçü akademik olarak araştırdı. Bölgede saha çalışması yapan DiCarlo, Yağlıderelilerin ABD’de kurduğu sosyal ve hemşehrilik ağlarını inceledi. Araştırmaları daha sonra Migration to America: Transnational Social Networks and Regional Identity among Turkish Migrants adıyla kitaplaştırıldı.

Böylece Karadeniz’deki küçük bir ilçeden başlayan göç hareketi, Amerika’da akademik araştırmalara konu olacak ölçüde dikkat çeken bir toplumsal hikâyeye dönüştü.

Yağlıdere’nin “İkinci Adresi” Amerika Oldu

1960’lı yıllarda başlayan yolculuk, aradan geçen onlarca yılda kuşaktan kuşağa devam etti. Bugün Yağlıdere ile ABD arasında aile, ticaret ve hemşehrilik bağlarıyla şekillenen güçlü bir köprü bulunuyor.

New York’taki BM Genel Kurulu yayını sırasında dünya meselelerinin arasına bir anda Yağlıdere’nin girmesi de bu sıra dışı ilişkinin dikkat çekici bir yansıması oldu.

Karadeniz’de yaklaşık 16 bin nüfuslu bir ilçe olan Yağlıdere’nin adı, binlerce kilometre uzakta Amerika’da yaşayan on binlerce hemşehrisi sayesinde bir kez daha New York’tan Türkiye’ye uzanan canlı yayında duyuldu.