ABD'de Yaşayan Türkler Türkiye'deki Gelirleri İçin Vergi Ödemek Zorunda mı?

Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Türkler için iki ülke arasındaki ekonomik bağlar yalnızca para transferlerinden ibaret değil. Türkiye'de aileden kalan bir ev, yıllar önce açılmış bir banka hesabı, düzenli kira geliri veya satışı planlanan bir gayrimenkul, ABD'deki vergi işlemlerinde de önem taşıyabiliyor.

Özellikle ABD vatandaşları ve Green Card sahipleri açısından dikkat edilmesi gereken temel nokta, Amerikan vergi sisteminin yalnızca ABD sınırları içinde kazanılan gelirleri esas almaması. Vergi açısından ABD'de yerleşik sayılan kişiler de genel olarak dünya genelinde elde ettikleri gelirleri Amerikan vergi beyannamelerinde bildirmekle yükümlü.

Ancak bu durum, Türkiye'de kazanılan her gelir için mutlaka iki ülkede ayrı ayrı vergi ödeneceği anlamına gelmiyor. ABD ile Türkiye arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, yabancı ülkede ödenen vergilerin belirli şartlarla mahsup edilmesi ve gelir türüne göre uygulanan farklı kurallar, ödenecek verginin belirlenmesinde önemli rol oynuyor.

Kimler Türkiye'deki gelirlerini ABD'ye bildirmek zorunda?

Amerikan Gelir İdaresi (IRS) kurallarına göre ABD vatandaşları ve vergi açısından ABD'de yerleşik kabul edilen kişiler, genel olarak dünyanın herhangi bir ülkesinde elde ettikleri gelirleri ABD vergi sistemine dahil etmek zorunda.

Bu kapsam yalnızca Amerikan vatandaşlığına geçen Türklerle sınırlı değil. Green Card sahipleri de genel olarak aynı kurallara tabi. Ayrıca Green Card sahibi olmasa bile ABD'de geçirdiği süre nedeniyle vergi mukimi sayılan kişiler için de benzer yükümlülükler doğabiliyor.

IRS'nin "Substantial Presence Test" olarak adlandırdığı fiziki bulunma testi, kişinin içinde bulunulan yıl ve önceki iki yılda ABD'de geçirdiği günleri belirli bir hesaplama yöntemiyle değerlendiriyor. Ancak bazı vize sahipleri için istisnalar bulunuyor.

Dolayısıyla yalnızca Türk pasaportu taşıyor olmak veya Türkiye'deki gelirleri Amerikan banka hesabına aktarmamak, ABD'deki vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.

Türkiye'deki evinden kira geliri elde edenler dikkat

ABD'de yaşayan bir Türk vatandaşının İstanbul'da, Ankara'da veya başka bir şehirde evi bulunduğunu ve bu evi kiraya verdiğini düşünelim.

Kira ödemeleri Türkiye'deki bir banka hesabına yatırılıyor ve elde edilen para hiç ABD'ye gönderilmiyor olabilir. Buna rağmen kişi ABD'de vergi mukimiyse kira gelirinin Amerikan vergi beyannamesinde dikkate alınması gerekiyor.

ABD'de konut kira gelirleri genel olarak Form 1040'a eklenen Schedule E üzerinden bildiriliyor. Bununla birlikte IRS, kira gelirinin tamamını otomatik olarak vergilendirilecek net kazanç kabul etmiyor.

Gayrimenkule ilişkin uygun bakım ve onarım giderleri, sigorta, belirli vergiler, kredi faizleri ve amortisman gibi kalemler hesaplamada dikkate alınabiliyor. Hangi giderlerin indirilebileceği ise mülkün kullanımına ve ilgili vergi kurallarına bağlı.

Türkiye'de bulunan gayrimenkullerin amortisman hesaplaması da ABD'deki konutlardan farklı olabiliyor. Bu nedenle yalnızca Türkiye'deki kira beyannamesini esas alarak Amerikan beyannamesini hazırlamak doğru sonuç vermeyebilir.

Türkiye'de vergi ödeyenler ABD'de yeniden ödeme yapacak mı?

Türk toplumunun en fazla merak edebileceği konulardan biri, Türkiye'de vergisi ödenen bir gelir için ABD'de ikinci kez vergi ödenip ödenmeyeceği.

Türkiye ile ABD arasında yürürlükte bulunan gelir vergisi anlaşması, iki ülkenin vergilendirme yetkilerini ve çifte vergilendirmenin giderilmesine yönelik hükümleri düzenliyor.

Anlaşmanın gayrimenkul gelirleriyle ilgili hükümleri uyarınca Türkiye'de bulunan bir taşınmazdan elde edilen gelir Türkiye'de vergilendirilebiliyor. Ancak bu durum ABD'de vergi mukimi olan kişinin söz konusu geliri Amerikan vergi sisteminin dışında bırakabileceği anlamına gelmiyor.

Burada "Foreign Tax Credit" olarak bilinen yabancı vergi kredisi devreye girebiliyor.

Türkiye'de ödenen ve gerekli şartları karşılayan gelir vergileri, ABD'de aynı gelir üzerinden hesaplanan verginin belirli bir kısmından mahsup edilebiliyor. Bu işlem için çoğu bireysel mükellef açısından Form 1116 kullanılıyor.

Ancak Türkiye'de ödenen her verginin tamamının ABD'de otomatik olarak düşülmesi mümkün değil. Verginin türü, gelirin niteliği, kaynak ülkesi ve mahsup sınırları önem taşıyor.

Bu nedenle bazı kişiler için ABD'de ilave vergi çıkmayabilirken, bazıları açısından Türkiye'de ödenen vergiye rağmen ek yükümlülük oluşabiliyor.

Türkiye'deki banka hesapları da bildirilmeli mi?

ABD'de yaşayan Türklerin dikkat etmesi gereken bir diğer konu, Türkiye'deki banka hesapları.

Amerikan Hazine Bakanlığına bağlı Mali Suçları Uygulama Ağı (FinCEN), belirli yabancı finansal hesapların FBAR adı verilen bildirimle raporlanmasını zorunlu tutuyor.

Bu yükümlülük açısından en önemli sınır 10 bin dolar.

ABD kişisi olarak kabul edilen birinin ABD dışındaki bildirime tabi finansal hesaplarının toplam değeri, takvim yılı içinde herhangi bir anda 10 bin doları aşarsa FBAR bildirim yükümlülüğü doğabiliyor.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, 10 bin dolarlık sınırın her banka hesabı için ayrı ayrı uygulanmaması.

Örneğin Türkiye'deki bir bankada 6 bin dolar, başka bir bankada 5 bin dolar bulunan bir kişinin, hesapların aynı anda bu değerlere sahip olması durumunda toplam 11 bin dolarlık yabancı hesap varlığı bulunuyor. Bu kişi diğer şartları da karşılıyorsa her iki hesabını bildirmek zorunda kalabiliyor.

Üstelik hesaplardan faiz geliri elde edilmemiş olması veya paranın ABD'ye gönderilmemesi, FBAR yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmıyor.

FBAR bildirimi yıllık gelir vergisi beyannamesinden ayrı olarak elektronik ortamda yapılıyor. Normal son tarih 15 Nisan olmakla birlikte 15 Ekim'e kadar otomatik uzatma uygulanıyor.

50 bin doların üzerindeki varlıklara ayrı bildirim gerekebilir

FBAR dışında, ABD'de yaşayan bazı kişilerin Türkiye'deki finansal varlıklarını Form 8938 üzerinden de bildirmesi gerekebiliyor.

FATCA kapsamındaki bu bildirimde sınırlar, kişinin ABD'de veya yurt dışında yaşamasına ve vergi beyannamesini hangi statüde verdiğine göre değişiyor.

ABD'de yaşayan bekâr bir mükellef için bildirime tabi yabancı finansal varlıkların toplam değeri yıl sonunda 50 bin doları veya yılın herhangi bir döneminde 75 bin doları aşıyorsa Form 8938 yükümlülüğü doğabiliyor.

Ortak beyanname veren evli çiftlerde bu sınırlar sırasıyla 100 bin ve 150 bin dolar olarak uygulanıyor.

Ancak önemli bir ayrıntı bulunuyor: Türkiye'de doğrudan kişinin adına kayıtlı bir ev veya arsa, yalnızca sahip olunduğu için Form 8938 ya da FBAR kapsamında bildirilen finansal varlık sayılmıyor. Buna karşılık gayrimenkulün yabancı bir şirket aracılığıyla tutulması farklı bildirim yükümlülükleri doğurabiliyor.

Ayrıca Form 8938 verilmesi, gerekli durumlarda FBAR bildirimi yapma zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Türkiye'deki evini satanlar ABD'de vergi öder mi?

Türkiye'deki gayrimenkulünü satan ABD vergi mukimleri açısından da dikkat edilmesi gereken önemli farklılıklar bulunuyor.

Türkiye'de kişisel mal varlığına dahil, bedel karşılığında edinilmiş bir gayrimenkulün edinilmesinden itibaren beş yıl geçtikten sonra satılması durumunda, genel kural olarak değer artış kazancı gelir vergisine tabi olmuyor. Ancak miras veya bağış yoluyla edinilen taşınmazlar ile ticari faaliyet kapsamındaki satışlar için farklı değerlendirmeler söz konusu olabiliyor.

ABD'de ise aynı beş yıllık genel vergi muafiyeti kuralı bulunmuyor.

Bu nedenle Türkiye'de vergi doğurmayan bir gayrimenkul satışının ABD'de sermaye kazancı olarak vergilendirilmesi mümkün.

Üstelik gayrimenkulün Türk lirası cinsinden değer kazanmasıyla dolar cinsinden hesaplanan kazanç aynı olmayabiliyor. ABD vergi hesabında alış ve satış bedellerinin uygun tarihlerde dolar karşılıkları, maliyet düzeltmeleri ve uygulanabilecek istisnalar önem taşıyor.

Satılan taşınmaz kişinin belirli şartları karşılayan ana konutuysa ABD'deki konut satış kazancı istisnası da gündeme gelebiliyor. Ancak yatırım amacıyla tutulan veya kiraya verilen gayrimenkullerde farklı kurallar uygulanıyor.

Bu nedenle Türkiye'deki satış işleminden önce yalnızca Türk vergi mevzuatının değil, Amerikan vergi mevzuatının da değerlendirilmesi gerekiyor.

Türkiye'deki kira gelirlerinde 2026 sınırı belli

Türkiye'de de kira gelirlerinin vergilendirilmesi için belirli istisna tutarları uygulanıyor.

2026 yılında elde edilen konut kira gelirlerinde yıllık istisna tutarı 58 bin TL olarak belirlendi. Diğer koşulları da sağlayan kişilerin bu sınırın altında kalan konut kira gelirleri için Türkiye'de yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmiyor.

Ancak istisnadan yararlanma şartları ve diğer gelirlerin durumu sonucu değiştirebiliyor. Türkiye'de dar mükellef sayılan kişiler açısından da kira gelirinin konuttan mı yoksa iş yerinden mi elde edildiği önem taşıyor.

Buradaki önemli ayrıntı ise Türkiye'deki istisna sınırının ABD'de otomatik olarak geçerli olmaması. Türkiye'de beyanname verilmesini gerektirmeyen bir kira geliri, ABD'de vergi mukimi olan kişi açısından yine de Amerikan vergi hesabına dahil edilebiliyor.

Miras kalan ev ve aileden gelen para için de farklı kurallar var

Türkiye'de yaşayan aile üyelerinden miras kalan bir ev veya gönderilen yüksek tutarlı para da ABD'deki Türklerin dikkat etmesi gereken konular arasında.

ABD vergi sisteminde miras veya gerçek anlamda hediye olarak alınan varlıkların değeri, genel olarak alıcının gelir vergisine tabi kazancı sayılmıyor. Ancak yabancı kişilerden alınan yüksek tutarlı miras ve hediyeler için ayrıca bildirim yükümlülüğü doğabiliyor.

ABD kişisinin ABD'de yerleşik olmayan bir kişiden veya yabancı bir tereke üzerinden bir vergi yılında toplam 100 bin doları aşan miras ya da hediye alması halinde Form 3520 bildirimi gerekebiliyor.

Miras kalan gayrimenkulün daha sonra kiraya verilmesi veya satılması ise ayrıca vergisel sonuçlar doğurabiliyor.

Dolayısıyla mirasın alınması, mirastan gelir elde edilmesi ve miras kalan malın satılması birbirinden ayrı değerlendirilmesi gereken işlemler olarak öne çıkıyor.

Bildirim yapmayanları hangi yaptırımlar bekliyor?

ABD'de yabancı finansal hesapların veya gelirlerin bildirilmemesi, eksik vergi ödenmesinin yanı sıra ayrı idari yaptırımlara da yol açabiliyor.

Özellikle FBAR ve Form 8938 yükümlülükleri, gelir vergisi beyannamesinden farklı kurallara tabi olduğu için dikkat çekiyor.

Form 8938'in gerekli olduğu halde verilmemesi durumunda başlangıçta 10 bin dolara kadar ceza uygulanabiliyor. IRS bildiriminden sonra yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ek cezalar söz konusu olabiliyor.

FBAR ihlallerinde ise cezanın miktarı, ihlalin kasıtlı olup olmamasına ve olayın koşullarına göre değişiyor. Bazı durumlarda cezalar oldukça yüksek tutarlara ulaşabiliyor.

Bununla birlikte geçmiş yıllarda bildirim yapmamış herkesin otomatik olarak aynı cezayla karşılaşacağı anlamı çıkarılmamalı. IRS'nin belirli şartları sağlayan mükellefler için geçmiş eksiklikleri gidermeye yönelik uyum prosedürleri de bulunuyor.

ABD'deki Türkler ne yapmalı?

Uzmanlık gerektiren bu alanda en önemli adım, kişinin öncelikle hangi ülkede vergi mukimi olduğunu ve her iki ülkede hangi yükümlülüklere tabi bulunduğunu belirlemesi.

Türkiye'deki banka hesapları, kira gelirleri, faiz kazançları, gayrimenkul satışları ve diğer yatırımların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Özellikle birden fazla ülkede gelir elde edenlerin, ABD'deki federal vergi kurallarının yanı sıra yaşadıkları eyaletin vergi düzenlemelerini de dikkate alması önem taşıyor.

New York, New Jersey ve diğer eyaletlerde yaşayan Türkler açısından eyalet vergilerinin de ayrıca incelenmesi gerekebiliyor. Çünkü ABD'nin uluslararası vergi anlaşmaları her durumda eyalet düzeyindeki vergileri ortadan kaldırmıyor.

Vergi uzmanlarıyla yapılacak değerlendirmede Türkiye'deki banka hesap dökümlerinin, kira sözleşmelerinin, ödenmiş vergilere ilişkin belgelerin ve gayrimenkul alış-satış kayıtlarının hazır bulundurulması, işlemlerin doğru hesaplanmasına yardımcı olabiliyor.

Sonuç olarak ABD'de yaşayan Türkler için Türkiye'de gelir elde etmek, mutlaka iki kez vergi ödemek anlamına gelmiyor. Ancak Türkiye'de vergi ödenmiş olması veya elde edilen paranın ABD'ye hiç getirilmemesi de Amerikan vergi yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.

Türkiye'deki bir ev, banka hesabı veya yatırım, ABD'deki vergi beyannamesinde dikkate alınması gereken bir unsur olabilir. Bu nedenle iki ülke arasındaki kuralları bilmek, hem gereksiz vergi ödemelerinin hem de olası cezaların önlenmesi açısından önem taşıyor.