ABD’de Tarihi Rekor: Asıl Zam Dalgası Şimdi Başlayabilir

ABD’de enerji fiyatlarındaki yükseliş yeni bir rekora sahne oldu. Ülke genelinde dizel yakıtın ortalama fiyatı cuma günü galon başına 5,85 dolara çıkarak şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Dizeldeki hızlı yükseliş özellikle son altı ayda dikkat çekici boyutlara ulaştı. İran’la savaş başlamadan önce ülke genelinde bir galon dizelin ortalama fiyatı yaklaşık 3,76 dolar seviyesindeydi. Son gelişmelerle birlikte fiyatın 6 dolar sınırına dayanması, ulaşım ve lojistik sektöründeki maliyet baskısını daha da artırdı.

2022’deki Rekor Geride Kaldı

AAA verilerine göre dizelde önceki rekor, Haziran 2022’de kaydedilen 5,8159 dolar seviyesiydi.

Geçen ay ortalama fiyat 5,3715 dolara kadar yükselirken, perşembe günü 5,7832 dolar seviyesinde bulunan ulusal ortalama cuma günü 5,85 dolara çıkarak tarihi zirveyi yeniledi.

Fiyatlardaki artışın arkasındaki en önemli nedenlerden biri olarak İran’la devam eden savaşın küresel enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma gösteriliyor.

Hürmüz Boğazı Enerji Piyasalarını Baskılıyor

Savaşın başlamasının ardından Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyata yönelik kısıtlamalar yakıt arzını daraltırken, ham petrol fiyatlarının da yükselmesine yol açtı.

Uluslararası petrol piyasasının önemli göstergelerinden Brent petrolün fiyatı, savaş öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyesindeyken 95 doların üzerine çıktı.

Petrol fiyatlarındaki bu yükselişin rafineri ve dağıtım maliyetleri üzerinden dizel fiyatlarına yansıdığı belirtiliyor.

Asıl Etki Market Raflarında Görülebilir

Dizel fiyatlarındaki rekorun etkisinin yalnızca akaryakıt istasyonlarında hissedilmesi beklenmiyor.

ABD’de ülke genelindeki yük taşımacılığının önemli bir bölümü dizel kullanan kamyonlarla gerçekleştiriliyor. Ürünlerin çiftliklerden, fabrikalardan, limanlardan ve dağıtım merkezlerinden mağazalara ulaştırılmasında dizel kritik rol oynuyor.

Yakıt maliyetlerinin yükselmesi, nakliye şirketlerinin ürün taşıma maliyetlerini de artırıyor. Bu maliyetlerin bir bölümünün nihai olarak tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor.

Gıda Fiyatları da Baskı Altında

Dizel aynı zamanda Amerikan tarım sektörünün temel enerji kaynaklarından biri. Çiftçiler traktörlerden biçerdöverlere ve diğer tarım makinelerine kadar çok sayıda ekipmanda dizel kullanıyor.

Bu nedenle yüksek fiyatlar hem ürünlerin yetiştirilmesi hem de marketlere taşınması aşamasında maliyetleri artırabilecek bir unsur olarak görülüyor.

Uzmanların dikkat çektiği zincir oldukça basit: Yakıt pahalanıyor, üretim ve nakliye maliyetleri yükseliyor, bunun sonucunda marketlerdeki gıda, ev eşyası ve günlük tüketim ürünlerinin fiyatları üzerinde yeni bir baskı oluşuyor.

ABD’de dizelin galon başına 5,85 dolarla tarihi zirveye ulaşması, bu nedenle yalnızca araç sahiplerini ilgilendiren bir akaryakıt gelişmesi olmaktan çıkıyor. Enerji piyasalarındaki yüksek fiyatların devam etmesi halinde, Amerikalı tüketicilerin etkisini önümüzdeki dönemde alışveriş faturalarında daha fazla hissetmesi bekleniyor.