ABD'de mahkeme, Filistin destekçisi öğrencileri haklı buldu

ABD'nin California eyaletinde federal yargıç Noël Wise, Trump yönetiminin Filistin'e destek veren ve İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını eleştiren uluslararası öğrencilerin vizelerini iptal etmesi ve sınır dışı edilmelerine yönelik uygulamalarının anayasal korumaları ihlal ettiğine hükmetti. Wise, 28 Ağustos'ta verdiği 90 sayfalık kararda, hükümetin göçmenlik yasalarını siyasi görüşleri bastırmak amacıyla kullanamayacağını belirtti.

Dava Stanford Daily'den açıldı

Karar, Stanford Üniversitesi'nin öğrenci gazetesi The Stanford Daily tarafından açılan davanın ardından geldi. Gazete ve davadaki uluslararası öğrenci, Trump yönetiminin göçmenlik uygulamalarının Filistin'e destek veren veya İsrail'in politikalarını eleştiren yabancı öğrenciler üzerinde kendilerini sansürlemelerine yol açacak bir baskı oluşturduğunu savundu. Mahkeme, davacıların sekiz iddiasından altısında hükümet aleyhine karar verdi.

Birinci Değişiklik vurgusu

Wise, kararında ABD Anayasası'nın Birinci Değişikliği'yle güvence altına alınan ifade özgürlüğünün yalnızca vatandaşlarla sınırlı olmadığını vurguladı. Yargıç, "ABD'de ifade özgürlüğü halka aittir. Hükümetin onu elinden alma yetkisi yoktur." değerlendirmesinde bulundu. Wise ayrıca insanların hükümetin tepkisinden çekinerek kendilerini sansürlemek zorunda kalmasının ifade özgürlüğünün temelini zayıflattığını belirtti.

Vize iptali ve sınır dışı işlemleri tartışıldı

Davanın merkezinde, Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası'nın hükümete belirli koşullarda yabancıların vizelerini iptal etme ve sınır dışı işlemlerini başlatma yetkisi veren bazı hükümleri bulunuyordu. Wise, bu düzenlemelerin korunmuş siyasi ifadeler söz konusu olduğunda uygulanmasının Birinci Değişiklik kapsamında "bakış açısına ve içeriğe dayalı" bir kısıtlama oluşturduğuna ve Beşinci Değişiklik bakımından da belirsizlik sorunları taşıdığına hükmetti.

Uluslararası öğrenciler kendilerini sansürledi

Mahkeme kararında, Stanford Daily'nin uluslararası öğrencilerden oluşan bazı yazarlarının Filistin yanlısı gösteriler, Gazze'deki savaş ve İsrail-Filistin çatışması hakkında haber yapmaktan kaçındığına ilişkin bulgulara yer verildi. Bazı öğrencilerin yazılarını geri çektiği, isimlerini veya daha önce yayımlanmış içeriklerini kaldırmak istediği ve bazı kaynakların gazetecilere kayıt dışı konuşmayı tercih ettiği belirtildi.

Önceki vakalar da kararda yer aldı

Wise, kararında Mahmoud Khalil, Rümeysa Öztürk ve Mohsen Mahdawi gibi Filistin yanlısı açıklamaları veya faaliyetleri nedeniyle göçmenlik işlemleriyle karşılaşan isimlere de atıfta bulundu. Mahkeme, bu örneklerin uluslararası öğrenciler arasında hükümetin Filistin ve İsrail konusunda hoşlanmadığı görüşleri dile getirme konusunda gerçek bir endişe oluşturduğunu değerlendirdi.

Mahkeme tüm talepleri kabul etmedi

Karar, davacıların lehine önemli sonuçlar içerse de mahkeme tarafından talep edilen bütün tedbirler kabul edilmedi. Wise, hükümetin korunan ifadeler nedeniyle vize iptal etmesini veya sınır dışı işlemi başlatmasını doğrudan yasaklayacak iki ihtiyati tedbir talebini bu aşamada uygun görmedi. Buna karşın, söz konusu yasal hükümlerin korunan siyasi ifadeye uygulanmasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ilişkin tespit kararı verdi.

Yönetimin karara itiraz etmesi bekleniyor

Davanın tarafları arasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de bulunuyor. Kararın ardından hükümet yetkililerinin tutumu yakından takip edilirken, davanın ABD'nin 9. Bölge Temyiz Mahkemesi'ne taşınması bekleniyor.

Karar ifade özgürlüğü tartışmasını büyüttü

Karar, Trump yönetiminin uluslararası öğrencilerin siyasi faaliyetleri ve ifadelerine yönelik göçmenlik uygulamalarının anayasal sınırları konusunda yeni bir hukuki tartışma başlattı. Student Press Law Center ve ifade özgürlüğü savunucuları kararı öğrenci gazeteciliği ve ifade özgürlüğü açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirirken, hükümetin göçmenlik ve dış politika yetkilerinin kapsamı konusundaki hukuki süreç devam ediyor.