'Havayı Koklayan Adam'dann ABD'ye mart uyarısı
Türkiye'ye hava durumu haberlerini sevdiren ünlü meteorolog Bünyamin Sürmeli, namıdiğer 'Havayı Koklayan Adam', son yılların en soğuk kış mevsimini geçiren ABD için yeni uyarılarda bulundu. ABDPost New York Temsilcisi Özlem Özgüt Yörekli'ye konuşan Bünyamin Sürmeli, mart ayında yeni bir kar fırtınası olup olmayacağını açıkladı.
ABD tarihinin en soğuk kış mevsimlerinden birini yaşadı. New York ve New Jersey'i etkisi altına alan kar fırtınası, Amerika'nın genelinde de hayatı olumsuz etkiledi.
Birleşmiş Milletler binasında ABDPost New York Temsilcisi Özlem Özgüt Yörekli ile bir araya gelen 'Havayı Koklayan Adam' Bünyamin Sürmeli, ABD'deki tarihi kış fırtınası ve mart ayında beklenen hava durumuna ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
ABD'deki Kış Fırtınası Neden Tarihe Geçti?
ABD'de bu yıl görülen kışın neden tarihi nitelikte olduğunu açıklayan Bünyamin Sürmeli, "Kuzey Amerika kıtasının yaşadığı en kuvvetli sistemlerden biriydi. Kutup soğukları ABD tarafında doğru indi. Bu sıklıkla olan bir durum ama bu senenin farkı çok çok kuvvetli olması. Yani şöyle söyleyeyim; bizim referans aldığımız 850 milibar dediğimiz yani yaklaşık 1500 metredeki sıcaklığı baz alırız. Onu yere indirir, yerdeki sıcaklığı anlarız. Mesela deriz ki orası -20 dereceyse yere inerken her 100 metrede şu kadar artar vs. tapografiyi işin içine katarız ve yerdeki sıcaklığı belirleriz. Ama bu seviye tapografyadan etkileyenmeyen bir seviye olduğu için oradaki anomali bizim için kıyaslama bakımından çok önemli. Arktik bölgede yani kutuplarda +20 anomali varken Amerika'nın özellikle New York'un da bulunduğu kuzeydoğusunda -22 anomali vardı. Kutuplardan daha düşük sıcaklık yoktu ama kendi normaline oluşturduğu fark; neredeyse kutbun soğunun ciddi bölümü buraya gelmişti. Dolayısıyla o anormal bir farktı. Anomali bakımından arada 40 derecelik bir fark oluştu. Zaten sıcaklık rakamları da buralara geldi, -22 dereceler ölçüldü. Bunlar hissedilen değerler değil." diye konuştu.
Hissedilen Sıcaklık Nedir?
Hava durumu bültenlerinde sıkça bahsedilen 'hissedilen sıcaklık' terimine değinen Sürmeli, anlamını şöyle açıklıyor:
"Vücudumuzun verdiği reaksiyon. Aslında doğa bunu gerçek sıcaklık olarak algılıyor ama bizdeki mekanizmamızda vücudun soğunması ve ısınması için sistem var içeride. Mesela terleme. Terlemenin maksadı yaptığı görevlerin dışında doğal bir klima çalıştırıyor vücutta. Ter buharlaşıyor, vücuttan ısıyı emiyor. Hani nem çok diyoruz ya hep, orada buharlaşamıyor çünkü dışarıda var, alıcısı yok, veremiyorsun dışarıya. O vücuttan emilmediği için bir kat daha sıcak basıyor.
Soğukta da hissedilen değerleri oluşturan, yüzeydeki nemi süpüren rüzgar. Rüzgar estiği anda o aşırı buharlaşma artıyor, cilt kuruyor ve üşümeye başlıyorsunuz. Dolayısıyla o bahsettiğimiz gerçek -22 derecelik sıcaklığın üzerine fırtına eklendiğinde çok çok daha altında -40'larda hissedilmeye başlıyor. İkisinin de yapısı birbirinden çok farklı. Bir tanesi çok soğukla beraber, diğeri yüklü yağışla beraber geldi. İlkinde o -22 derecelik sıcaklık dediğimizde kar tanesi buz parçacıkları gibi oldu, tuz gibi parmaklarınızın arasından dökülüyordu. Amerika'da böyle oldu işte."
"ABD'deki Kar Erzurum'dakine Benziyor"
ABD'de görülen kar yağışının Türkiye'nin doğusundakine benzediğini söyleyen Bümyamin Sürmeli, "Aslında çok benzeri. Mesela Sarıkamış'ta, Palandöken'de görülmüştü bu. Ben buradaki yağışın videosunu çektiğimde Kars ve Erzurum'dakine benzediğini söyleyen yorumlar gelmişti. Güçlü soğuklarla beraber kendini gösteren kar yağışlarında böyle olabiliyor. Ama aradaki fark şu; orası dağ, burası şehir içi. Oranın dağındaki hava, burada şehrin göbeğinde yaşandı." dedi.
Bünyamin Sürmeli sözlerine şöyle devam etti:
"Kutupların Isınması Bizim Soğumamız Demek"
Havada biriken fazla ısı kutuplara doğru gidiyor ve her yerden daha fazla kutuplar ısınıyor. Buradaki soğuk havayı hapseden jet akımları gevşemeye başlıyor. Jet akımları çok kuvvetli esiyor ama kutupların ısınması bizim soğumamız anlamına geliyor. Normalde hava akımları yatay yönlü hareket eder ama düşey yönlü hareketler başlıyor, o yüzden Meksika'ya kadar iniyor. Bu dalgalanmalar büyüdükçe blokajlar artıyor. Blokajlar artınca sistemi kilitliyor, kilitlediği anda bir bölgeye aşırı kar inmeye başlıyor. Bunların benzerini Türkiye'de de yaşıyoruz. Bir bölgede hava hareketi kısıtlanıyor ve aynı bölgede sürekli aynı hava hareketi devam ediyor. Hava açıksa kuraklık olur, yağış varsa sel olur.
Dolayısıyla küresel ısınmanın, iklimin bu iki uca gitmesinin nedeni bu. Evrendeki her yer dengeye gelme çabasında. Dünya da ısındıkça dengeye gelmeye çalışıyor. Ekvator bölgesi ısındıkça dengeyi arıyor. En soğuk yer neresi? Kutuplar. Yolla sıcağı diyor ve dünya sürekli ortalamayı düşürmeye çalışıyor. O zaman da kendinden, buzlarından feragat ediyor.
Mart Kapıdan Baktıracak mı?
Mart dünyanın her yerinde sürprizlere açık. Ne kışın, ne baharın etkisinde. Çok ortada. Ne her zaman kış refleksi veriyor ne de bahar refleksi. O yüzden sürekli sağ gösterip sol vurur.
New York'ta Yaşayanlar Dikkat!
Bu yıl kutup soğuklarının hareketinin ne olacağını çok uzun vadede görmek mümkün değil ama sayılarını görebiliyoruz. Sayıları bu yıl daha çok ve daha kuvvetli olabilecek diye biliyoruz ama uzun vadede şu tarihte şu zamanda gelecek diyemiyoruz. Önümüzdeki 10-15 güne baktığımızda böyle bir şey yok. Ama dalgalanma var. Mesela New York'ta 25 derecelere çıkıp 8-9 derecelere inecek bir daha.
Yakın zamanda karlık kışlık bir havadan söz edemiyoruz ama büyük dalgalanma var. 15-17 derecelik dalgalanmayı üçer beşer gün aralıklarla görebileceğiz."