ABD Yüksek Mahkemesi Trump'ın Gümrük Vergilerini İptal Etti!

Küresel ticaret savaşında yargı depremi! Yüksek Mahkeme, Trump yönetiminin Çin, Kanada ve Meksika'ya uyguladığı yüzde 25'e varan ek vergileri durdurdu.

Yüksek Mahkeme, ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergisi politikasına önemli bir sınırlama getiren karara imza attı. Mahkeme, Trump yönetiminin ulusal acil durumlara ilişkin yetkileri düzenleyen 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’na (IEEPA) dayanarak uygulamaya koyduğu kapsamlı gümrük vergilerinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti.

6’ya karşı 3 oyla alınan kararda, Başkan’ın söz konusu yasa kapsamında tek taraflı ve geniş kapsamlı tarifeler uygulama yetkisine sahip olmadığı belirtildi. Karar metnini kaleme alan Başyargıç John Roberts, Başkan’ın “miktar, süre ve kapsam bakımından sınırsız” bir yetki iddia ettiğini ancak yönetimin IEEPA’nın gümrük vergilerine açıkça izin verdiğini gösteren herhangi bir yasal dayanak sunamadığını vurguladı.

Roberts, bu nedenle IEEPA’nın başkana doğrudan gümrük vergisi koyma yetkisi vermediği sonucuna vardıklarını ifade etti. Çoğunluk görüşüne iki muhafazakâr yargıç Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett ile üç liberal yargıç katılırken; Clarence Thomas, Brett Kavanaugh ve Samuel Alito karşı oy kullandı.

Karar, Trump’ın ikinci başkanlık dönemine başladığı Ocak ayından bu yana, 6-3 muhafazakâr çoğunluğa sahip mahkemede yönetim açısından nadir görülen bir geri adım olarak değerlendiriliyor.

Hangi tarifeler etkilenecek?

Yüksek Mahkeme’nin kararı, Trump’ın tüm gümrük vergilerini kapsamıyor. Çelik ve alüminyum ithalatına farklı yasal dayanaklarla getirilen vergiler yürürlükte kalmaya devam edecek. Ancak iki ana kategori iptal edildi:

Çin için yüzde 34’e, diğer ülkeler için yüzde 10’a kadar çıkan ülke bazlı “karşılıklı” tarifeler,
Yönetimin fentanil akışını engellemede yetersiz kaldıklarını savunduğu Kanada, Çin ve Meksika’dan bazı mallara uygulanan yüzde 25’lik vergiler.
Bu tarifelerin, dış politikayı ekonomik baskı aracıyla şekillendirme stratejisinin merkezinde yer aldığı belirtiliyordu.

Kararı kürsüde öğrendi

Trump’ın kararı, valilerle yaptığı bir toplantı sırasında öğrendiği bildirildi. Toplantıda bulunan bir valinin aktardığına göre, konuşması esnasında kendisine mahkeme kararını içeren bir not iletildi. Trump’ın odadakilere kararı “rezalet” olarak nitelendirdiği ve kısa süre sonra salondan ayrıldığı ifade edildi.

“Yetkim var” savunması

Trump daha önce açılan davalara ilişkin yaptığı açıklamalarda, tarifelerin ABD ekonomisini koruduğunu savunmuş ve “Tarifeler olmasaydı, bu ülke şu anda büyük bir sıkıntı içinde olurdu” demişti. Davayı açanları “Çin odaklı kişiler ve Çin’de işi olanlar” olarak nitelendiren Trump, başkan olarak bu adımları atmaya yetkisi bulunduğunu vurgulamıştı.

Uzmanlara göre karar, yürütmenin ekonomik yaptırımlar ve ticaret politikaları konusundaki yetki sınırlarını yeniden tanımlayabilir. Ancak Trump’ın farklı yasal düzenlemelere dayanarak benzer tarifeleri yeniden uygulamaya koyma ihtimali de gündemde.