27 Eyalet CDC Değişikliğini Reddetti: ABD'de Aşı Takvimi Krizi
ABD'de federal hükümetin çocukluk çağı aşı takviminde yaptığı radikal sadeleştirme eyaletleri ayağa kaldırdı. CDC'nin 17 hastalıktan 11'e düşürdüğü yeni takvimi 'bilim dışı' ve 'tehlikeli' olarak niteleyen New York ve California dahil 27 eyalet, federal kararı reddederek kendi bağımsız sağlık protokollerini uygulama kararı aldı.
ABD’de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) çocukluk çağı aşı takviminde yaptığı son değişiklikler ülke genelinde tartışma yarattı. Aralarında New York, California ve Massachusetts’in de bulunduğu 27 eyalet, güncellenen aşı takvimini uygulamayacaklarını açıkladı. Sadece Louisiana ve Montana yeni düzenlemeyi benimseyeceğini duyururken, beş eyalet ise inceleme sürecinde olduklarını bildirdi.
CDC’nin 5 Ocak’ta duyurduğu yeni takvimle birlikte çocuklar için rutin olarak önerilen aşı sayısı 14’ten 8’e düşürüldü. Değişiklikler arasında hepatit A aşısının rutin uygulamadan çıkarılarak “duruma bağlı” hale getirilmesi de yer aldı. Kızamık ve çocuk felci gibi aşılar ise takvimde korunmaya devam ediyor.
“Bilimsel süreçler devre dışı bırakıldı”
Değişikliklere karşı çıkan eyaletler, CDC’nin bu kez geleneksel bilimsel danışma süreçlerini izlemediğini savunuyor. Normalde CDC’ye rehberlik eden Aşı Uygulamaları Danışma Komitesi’nin (ACIP) sürece dahil edilmediği, kararların doğrudan federal yönetimin talimatıyla alındığı ifade ediliyor.
New York ve Rhode Island’ın da içinde bulunduğu Kuzeydoğu Halk Sağlığı İş Birliği, yayımladığı ortak açıklamada, “Bu değişiklikler, aşılarla ilgili yerleşik risk–fayda analizlerine dayanmıyor ve ailelerde gereksiz kafa karışıklığı yaratıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Massachusetts: Alternatif takvime geçiyoruz
Massachusetts Halk Sağlığı Komiseri Dr. Robbie Goldstein ise eyaletin CDC yerine Amerikan Pediatri Akademisi’nin (AAP) hazırladığı aşı takvimini uygulayacağını duyurdu. Goldstein, “Aşılar, ciddi hastalıkları önlemede elimizdeki en güçlü araçlardan biri olmaya devam ediyor. Çocukların sağlığını koruma konusundaki kararlılığımızdan vazgeçmeyeceğiz” dedi.
AAP’nin de CDC’nin yeni takvimine karşı hukuki süreç başlatmaya hazırlandığı belirtiliyor. Akademi, 2025 yılında ilk kez CDC ile neredeyse birebir aynı olan ortak takvim geleneğini sonlandırmıştı.
Federal yönetim: ‘Uluslararası normlara uyum’
CDC’nin bağlı olduğu Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS) ise eyaletlerin tutumunu sert sözlerle eleştirdi. Bakanlık sözcüsü, pandemide uygulanan okul kapatmaları ve aşı zorunluluklarının kamuoyunda güven kaybına yol açtığını savunarak, yeni takvimin “uluslararası standartlarla uyumlu” olduğunu ifade etti.
HHS’ye göre birçok gelişmiş ülke, daha az zorlayıcı politikalarla yüksek aşılanma oranlarına ulaşabiliyor. Yetkililer, yeni yaklaşımın şeffaflığı ve hasta–doktor ilişkisini güçlendireceğini savunuyor.
Siyasi ve hukuki boyut dikkat çekiyor
Eyaletlerin büyük bölümünde CDC değişikliğine karşı çıkan blokların Demokrat ağırlıklı olması dikkat çekerken, bazı Cumhuriyetçi eyaletlerin de eyalet yasaları gerekçesiyle yeni takvimi reddettiği görülüyor. Idaho ve Missouri gibi eyaletler, aşı takviminde değişiklik yapılabilmesi için yasama organı onayı gerektiğini vurguluyor.
Öte yandan Seattle Children’s Hospital gibi bazı büyük sağlık kurumları da CDC’nin yeni takvimini uygulamayacaklarını açıkladı.
Uzmanlar, aşı takvimi tartışmasının yalnızca tıbbi değil, siyasi, hukuki ve toplumsal güven boyutlarıyla da uzun süre gündemde kalacağı görüşünde.